
Μια από τις δύο λίμνες που υπάρχουν στην Κρήτη είναι αυτή της Αγιάς. Βρίσκεται πλάι στο δρόμο και την άνοιξη αποτελεί τον ιδανικό χώρο για σπάνια φυτά, για πουλιά επισκέπτες αλλά και για κάθε φυσιολάτρη.


υπήρχε παλαιότερα ο μικρός οικισμός Σαμαριά, από 6-7 σπίτια ξυλοκόπων. Ο οικισμός αυτός έχει εγκαταλειφθεί από το 1965, αφού είχε ανακηρυχθεί το φαράγγι σε Εθνικό Δρυμό.
Μεγάλο και βαρύ αρπακτικό με άνοιγμα φτερούγων 260 εκ και μήκος σώματος 97-104 εκ. Όταν κουρνιάζει διακρίνεται χαρακτηριστικά το γυμνό από φτερά κεφάλι του με το κολάρο από λογχοειδή κοντά φτερά στη βάση του λαιμού. Τα φτερά του κολάρου είναι αυτά από τα οποία διακρίνεται κυρίως αν το πουλί είναι ενήλικο (με άσπρα κοντά φτερά) ή νεαρό (με καφέ μακριά φτερά). Υπάρχουν όμως κι άλλες διαφορές ανάμεσα στις ηλικίες. Το ενήλικο έχει ασπρογκρίζο κεφάλι και λαιμό, καφέ ως ασπρογκρίζο φτέρωμα, άσπρο-κίτρινο ράμφος, καφέ-κιτρίνη ίριδα. Το νεαρό πουλί έχει λευκό κεφάλι και λαιμό, κανελί φτέρωμα, μακρύτερα δάχτυλα στις άκρες των φτερούγων, μολυβί ράμφος, και καφέ ίριδα.Κατά την πτήση του, το Όρνιο διακρίνεται κυρίως από την κοντή ουρά και τις φαρδιές φτερούγες του. Συνήθως τα Όρνια γυροπετούν σε μεγάλους, αργούς κύκλους, εκμεταλλευόμενα τα θερμά ανοδικά ρεύματα αέρα, ώστε να κερδίσουν ύψος και κατόπιν πλανάρουν με ακίνητες φτερούγες (παθητική πτήση) διασχίζοντας έτσι μεγάλες αποστάσεις.Το Όρνιο τρέφεται με ψοφίμια κτηνοτροφικών ζώων μεσαίου ή μεγάλου μεγέθους. Προτιμά κυρίως τα μαλακά μέρη των νεκρών ζώων, δείχνοντας ιδιαίτερη προτίμηση στα εντόσθια. Η οξεία του όραση, οι πτητικές του συνήθειες και κυρίως η αγελαία του συμπεριφορά το βοηθούν να εντοπίζει τα πτώματα πριν τη σήψη, γεγονός ιδιαίτερα ωφέλιμο σε θερμά κλίματα όπου τα νεκρά ζώα αποτελούν εστίες μόλυνσης. Μία ομάδα από 60-80 Όρνια μπορεί να καταναλώσει ένα κουφάρι προβάτου μέσα σε πέντε με 10 λεπτά ή ένα μεγάλο οπληφόρο (αγελάδα, άλογο κλπ.) σε τρεις με τέσσερις ώρες. O χώρος αναζήτησης τροφής εκτείνεται συνήθως σε ακτίνα 30-40 χλμ, αλλά μπορεί να φθάσει και μέχρι τα 200-300 χλμ.Σημαντικότερη απειλή για το Όρνιο θεωρείται η εγκατάλειψη της νομαδικής κτηνοτροφίας αφού αυτό σημαίνει ότι μειώθηκαν και τα πτώματα των αιγοπροβάτων που αποτελούσαν τροφή του είδους. Άλλες απειλές για το Όρνιο είναι το παράνομο κυνήγι και η χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων.
Χρυσαετός Άλλες κοινές ονομασίες: Βιτσίλα, Πνιγαρά. Πρόκειται για το πλέον ισχυρό αρπακτικό της Ελλάδας, με άνοιγμα φτερούγων 185-220 εκ και μήκος σώματος 75-90 εκ. Όταν πετά διακρίνεται ο χρυσοκίτρινος λαιμός και η μακριά ουρά του. Το ενήλικο πουλί έχει χαρακτηριστικό χρυσαφί κεφάλι και αυχένα, το σώμα και οι φτερούγες του είναι ομοιόμορφα σκούρες από κάτω, ενώ από πάνω οι φτερούγες είναι πιο ανοιχτόχρωμες. Στην ουρά υπάρχουν επίσης ανοιχτόχρωμες ταινίες. Κατά τη νεαρή ηλικία ο Χρυσαετός έχει μαύρο κεφάλι και αυχένα, σκούρο σώμα με λευκές κηλίδες στις φτερούγες (στα δευτερεύοντα) και λευκή ζώνη στην ουρά. Κατά την παρατήρηση στο πεδίο αυτές οι λευκές κηλίδες στις φτερούγες και η λευκή ζώνη της ουράς διακρίνονται εύκολα. Σταδιακά καθώς ο νεαρός Χρυσαετός ενηλικιώνεται οι λευκές περιοχές σκουραίνουν.Ο Χρυσαετός γυροπετά επίσης όπως το Όρνιο, αλλά διαγράφει μικρότερους κύκλους γρηγορότερα από ότι το Όρνιο, ενώ οι φτερούγες του όταν παρατηρείται από μπροστά έχουν σχήμα V. Για το μέγεθός του είναι ιδιαίτερα ευκίνητο αρπακτικό, ικανό να εφορμά προς το έδαφος με μεγάλη ταχύτητα. Συνήθως κυνηγά σε ζευγάρια. Χαρακτηριστικές είναι οι πτήσεις των Χρυσαετών την προ-αναπαραγωγική περίοδο όταν διαφημίζουν τα όρια της επικράτειας τους. Τα πουλιά παίρνουν μεγάλο ύψος και στη συνέχεια βυθίζονται με μαζεμένες τις φτερούγες. Η δίαιτα ενός Χρυσαετού αποτελείται από πουλιά και θηλαστικά μεσαίου μεγέθους, όπως φάσες, αγριοπερίστερα, καλιακούδες, πέρδικες, λαγούς, ακόμα και χελώνες που αναζητά σε βουνοπλαγιές, στα ξέφωτα του δάσους και σε ανοικτές εκτάσεις. Όταν δεν μπορεί να βρει ζωντανή άγρια τροφή, τρέφεται με μικρά αιγοπρόβατα αλλά και με νεκρά ζώα. Οι περιορισμένες ζημιές που προκαλούν οι Χρυσαετοί στα κοπάδια κάνει τους βοσκούς να τους αντιμετωπίζουν σαν απειλή, ενώ δεν είναι λίγες οι φορές που κάποιοι τους αντιμετωπίζουν ως κινούμενους στόχους. Σημαντική αιτία θανάτου αποτελούν και οι δευτερογενείς δηλητηριάσεις, καθώς οι Χρυσαετοί μερικές φορές καταναλώνουν νεκρά ζώα, άγρια σκυλιά, κουνάβια, κοράκια και λύκους, που δηλητηριάζονται από τον άνθρωπο γιατί θεωρούνται επιβλαβή. Εκτός από τα δολώματα και από το παράνομο κυνήγι, οι Χρυσαετοί κινδυνεύουν και από τη μείωση της λείας τους λόγω εντατικοποίησης της γεωργίας και εγκατάλειψης της ορεινής κτηνοτροφίας.
μεγέθους, ο αετός αυτός με άνοιγμα φτερούγων 145-165 εκ και μήκος του σώματος 55-60 εκ, είναι εξαιρετικά ισχυρός και μαχητικός. Το ενήλικο φαίνεται από επάνω μαύρο με λευκή πλάτη (λευκό V ανάμεσα στις φτερούγες), ενώ από κάτω έχει μαύρο σώμα και λευκό στήθος με κάθετες ραβδώσεις. Στην άκρη της ουράς διακρίνεται μια μαύρη ταινία. Το νεαρό άτομο διαφέρει επειδή στη ράχη έχει καφέ-υπόλευκο χρώμα και από κάτω κανελί στήθος με ραβδώσεις. Η ουρά είναι και αυτή καφέ με ελαφρές γραμμώσεις.Ο Σπιζαετός διακρίνεται για την ταχύτητά του κατά την πτήση και συνηθίζει να κυνηγά σε ζευγάρια. Ο Σπιζαετός τρέφεται με μεσαίου μεγέθους πτηνά όπως φάσες, αγριοπερίστερα, πέρδικες καθώς και μικρά θηλαστικά, όπως νυφίτσες, ποντίκια και σπανιότερα με ερπετά. Η όχληση στις περιοχές αναπαραγωγής από δραστηριότητες όπως διάνοιξη και χρήση δασικών δρόμων, υλοτομία κλπ αποτελούν τους κυριότερους κινδύνους για τη διατήρηση του Σπιζαετού. Οι μονοκαλλιέργειες και η εκτεταμένη χρήση γεωργικών φαρμάκων, αλλά και η υπερθήρευση έχουν ως αποτέλεσμα τον περιορισμό των πληθυσμών που αποτελούν λεία για το Σπιζαετό ενώ απειλείται επίσης κι από τη λαθροθηρία.


Τα ζώα αυτά σχηματίζουν ομάδες των δύο έως και πέντε ατόμων. Πολλά αρσενικά όμως είναι μοναχικά ζώα τον περισσότερο καιρό. Υπάρχει μια ιεραρχία στην αγέλη, με τα μεγαλύτερα σε μέγεθος σώματος αρσενικά να κυριαρχούν στα μικρότερα ζώα. Όλα τα αρσενικά ζώα από ενός έτους και πάνω επιβάλλονται ιεραρχικά σε όλα τα θηλυκά, ανεξάρτητα από την ηλικία και το μέγεθος.

σπάνια φυτά που φύονται σε αυτό. Στην έξοδό του λειτουργεί ένα τουριστικό περίπτερο, όπου μπορείτε να ξεκουραστείτε, κι έπειτα αν δεν σας περιμένει εκεί κάποιο αυτοκίνητο, να συνεχίσετε την πορεία σας ως το χωριό Σούγια και να απολαύσετε το μπάνιο σας στην υπέροχη παραλία του που βρέχεται από το Λιβυκό πέλαγος. ΦΑΡΑΓΓΙ ΑΡΑΔΑΙΝΑΣ Πρόκειται για ένα από τα πιο ενδιαφέρονται Σφακιανά
φαράγγια. Βρίσκεται στις νότιες πλαγιές των Λευκών Ορέων και κοντά στο ερειπωμένο χωριό Αράδαινα. Η είσοδός του βρίσκεται κοντά σε μια σιδερένια γέφυρα που ενώνει τις δυο πλευρές του φαραγγιού. Εκεί, θα δείτε ένα παλαιό πετρόκτιστο μονοπάτι που θα σας οδηγήσει στο πυθμένα του φαραγγιού. Η διαδρομή διαρκεί δυόμισι περίπου ώρες και θα σας γεμίσει με μοναδικές εικόνες. Θεωρείται ένα από τα επιβλητικότερα φαράγγια της Κρήτης και διακρίνεται για την άγρια ομορφιά του. Η έξοδός του βρίσκεται στην παραλία Μάρμαρα, όπου μπορείτε να απολαύσετε το μπάνιο σας. ΦΑΡΑΓΓΙ ΕΛΥΓΙΑ
Είναι ένα ιδιαίτερο φαράγγι των Σφακίων καθώς έχει διαδρομές για αρχάριους πεζοπόρους, αλλά ενδείκνυται και για έμπειρους ορειβάτες. Η διαδρομή ξεκινά από το χωριό Άγιος Ιωάννης Σφακίων και μετά από μιας ώρας πεζοπορία φτάνει κανείς στην τοποθεσία Κορμοκόπος όπου αρχίζει η κάθοδος για τη διάσχιση του φαραγγιού. Μετά από δυόμισι ώρες πεζοπορίας, ανάμεσα στην υπέροχη φύση καταλήγει κανείς στην αμμουδιά της Αγίας Ρούμελης. Αυτή η διαδρομή καλύπτει το μισό φαράγγι. Αν επιθυμείται να διασχίσετε όλο τον Ελυγιά χρειάζεστε δυο ημέρες και φυσικά έναν έμπειρο οδηγό. Θα ξεκινήσετε από το οροπέδιο του Ομαλού, θα φτάσετε στην τοποθεσία Ποταμός και από εκεί θα κατεβείτε στον πυθμένα του φαραγγιού, για να καταλήξετε στην παραλία του Λιβυκού πελάγους. Η διαδρομή Ομαλός – Ποταμός διαρκεί 6 περίπου ώρες και μετά χρειάζονται άλλες τόσες ώρες για να βγείτε στην παραλία. ΦΑΡΑΓΓΙ ΤΡΥΠΗΤΗΣ Άλλο ένα μεγάλο και δύσβατο μονοπάτι των Χανίων. Η διάσχισή του διαρκεί μιάμιση μέρα και γίνεται μόνο με την συνοδεία έμπειρου οδηγού. Το φαράγγι διαθέτει πλούσια χλωρίδα και πανίδα. Τα εντυπωσιακά τοπία του και η άγρια ομορφιά του προκαλούν δέος. Η διαδρομή του ξεκινά από το οροπέδιο του Ομαλού, φτάνει στην κορυφή Γκίγκιλος (1400 υψόμετρο) και έπειτα από πεζοπορία έξι περίπου ωρών καταλήγει στο χωριό Σούγια. ΦΑΡΑΓΓΙ ΙΜΠΡΟΥ Το φαράγγι Ίμπρος είναι μικρό αλλά διακρίνεται για την εξαιρετική του ομορφιά. Χαρακτηριστικό του είναι ότι η διάσχισή του μπορεί να πραγματοποιηθεί καθ’ όλη την διάρκεια του χρόνου. Η είσοδός του βρίσκεται στο χωριό Ίμβρος των Σφακίων σε υψόμετρο 780 μέτρων. Έχει μήκος 8 χλμ. και η διάβασή του διαρκεί δυόμισι περίπου ώρες. Οι επιβλητικές ΄΄πόρτες΄΄ τα στενώματα δηλαδή των κατακόρυφων βράχων, προκαλούν δέος στον κάθε πεζοπόρο, καθώς σε ορισμένα σημεία γίνονται τόσο στενά που κλείνουν τη θέα προς τον ουρανό. Η έξοδος του φαραγγιού βρίσκεται στον δρόμο που συνδέει τη Χώρα των Σφακίων με το Φραγκοκάστελλο.